Bloomberg: Các hãng dược đang biến cơ thể người thành công xưởng sản xuất Vaccine chống dịch Covid-19

Bí mật đằng sau khả năng phát triển Vaccine thần tốc đáng lẽ ra cần 1-2 năm thử nghiệm của các hãng dược hiện nay nhằm chống dịch Covid-19 là gì?

Theo Tổ Quốc | Thứ tư, 12/08/2020 16:55

Từ trước đến nay, phương pháp chế tạo Vaccine hầu như theo một công thức chung, đó là tiêm những virus đã chết hoặc ở dạng yếu, hay thậm chí chỉ một phần virus vào cơ thể khỏe mạnh, từ đó sinh ra kháng thể để chống lại virus thực khi nhiễm bệnh.

Trong hàng chục năm nay, cách chế tạo Vaccine này đã vô cùng phổ biến và được dùng để chế tạo chống các bệnh bại liệt, đậu mùa, thủy đậu, sởi, quai bị… Thế nhưng việc sản xuất Vaccine như vậy chưa bao giờ đơn giản và nhanh chóng, đặc biệt là trong những trường hợp khẩn cấp như dịch Covid-19.

Nếu phát triển theo cách thông thường, tuân thủ đầy đủ các quy trình thì cần ít nhất 1-2 năm để có thể sản xuất hàng loạt Vaccine mới, thế nhưng tại sao nhiều công ty dược lại có thể nhanh chóng tạo được Vaccine trong năm nay khi dịch Covid-19 mới bùng phát từ đầu năm? Câu trả lời là họ đang dùng cơ thể người làm công xưởng sản xuất Vaccine.

Bloomberg: Các hãng dược đang biến cơ thể người thành công xưởng sản xuất Vaccine chống dịch Covid-19-1

Ảnh chỉ mang tính minh họa

Biến cơ thể người thành công xưởng Vaccine

Theo các chuyên gia nghiên cứu, thay vì tiêm cả virus vào cơ thể người thì họ có thể chỉ đưa một đoạn protein của chúng, qua đó kích thích hệ thống miễn dịch và sản sinh ra kháng thể. Những đoạn Protein này hoàn toàn an toàn với cơ thể người mà không gây ra những rủi ro nhiễm bệnh hay tác dụng phụ.

Hàng loạt những hãng như Moderna, Mass hay BioNTech đã phát triển Vaccine theo phương pháp mới này. Tuy nhiên thay vì chỉ tiêm những đoạn protein của virus, họ lại chủ động kích thích các tế bào cơ thể sản sinh kháng thể từ tác động bên ngoài. Cụ thể, những mũi tiêm chứa các đoạn mã khiến tế bào hiểu nhầm rằng chúng đang bị virus tấn công và sản sinh kháng thể theo ý muốn của chuyên gia.

Lấy ví dụ như hãng Moderna đang đi tiên phong trong việc sản xuất Vaccine chống dịch Covid-19, họ dùng mã gen mRNA-1273 khiến cơ thể sản sinh những đoạn protein và virus SARS-CoV-2 sử dụng để tấn công tế bào thường. Tuy nhiên mã gen này cũng như cơ chế sản sinh protein trên không gây hại cho cơ thể người bởi chúng không phải virus thật, thế nhưng cơ thể người lại nhanh chóng sinh ra kháng thể theo ý muốn của các nhà nghiên cứu.

Với sự an toàn này, những người tiêm Vaccine, hay mã gen được phát triển trên sẽ không phải chờ đợi để thử nghiệm xem có bị tác dụng phụ hay có phản ứng lạ hay không. Độ an toàn của Vaccine cũng sẽ cao hơn do chỉ chứa các mã gen chứ không phải virus, qua đó giảm thời gian xét nghiệm và chờ đợi.

Bloomberg: Các hãng dược đang biến cơ thể người thành công xưởng sản xuất Vaccine chống dịch Covid-19-2
 

Hãng Moderna tiến tới giai đoạn 1 thử nghiệm trên người vào ngày 16/3/2020, tức là chỉ 63 ngày sau khi phát triển Vaccine dạng mới này. Đến ngày 27/7/2020, tình nguyện viên đầu tiên trong số 30.000 người thử nghiệm đã được tiêm mũi thử trong đợt xét nghiệm cuối cùng. Chỉ 12 giờ sau đó, hãng BioNTech và Pfitzer cũng tuyên bố đang tiến hành những bước thử nghiệm cuối cùng cho Vaccine chống dịch Covid-19.

Trong giai đoạn thử nghiệm 1 trên cơ thể người, cả Moderna và BioNTech đều khiến hệ miễn dịch của tình nguyện viên sản sinh kháng thể trung hòa virus, một tín hiệu vô cùng tích cực.

"Đây là phương pháp tạo Vaccine mới nhưng chúng khá hiệu quả. Kháng thể trung hòa virus là tiêu chuẩn vàng cho Vaccine", Giám đốc Viện nghiên cứu dị ứng và bệnh dịch quốc gia Mỹ (NIAID) Anthony Fauci nhấn mạnh.

Hãng Moderna đã nhận khoảng 955 triệu USD từ chính phủ Mỹ sau khi kỹ thuật mới có những bước tiến đột phá trong việc phát triển Vaccine chống dịch Covid-19.

Tuy nhiên, hiệu quả thực sự khi sử dụng nhữngVaccine dùng đoạn mã gen này vẫn chưa rõ bởi từ trước đến nay chưa có sản phẩm nào tương tự được sản xuất và kiểm nghiệm rộng rãi. Bất chấp điều đó, hy vọng về Vaccine chống dịch Covid-19 đã khiến cổ phiếu của Moderna tăng giá gấp 3 lần từ đầu năm đến nay, đưa tổng giá trị thị trường của công ty len khoảng 28 tỷ USD.

Kỹ thuật từ thập niên 1990

Trên thực tế, công nghệ sử dụng các mã gen để biến tế bào cơ thể người thành công xưởng sản xuất Vaccine đã được thử nghiệm từ đầu thập niên 1990. Vào năm 1993, các nhà nghiên cứu của hãng Merck&Co đã tiêm một đoạn ADN vào chuột khiến cơ thể chúng sản sinh các protein của bệnh cúm. Điều kỳ diệu là những chú chuột thí nghiệm này vẫn sản sinh kháng thể chống cúm, khiến các nhà nghiên cứu ngạc nhiên bởi không hề nghĩ rằng Vaccine có thể được tạo dễ dàng đến vậy.

Mặc dù vậy, việc tiêm mã gen vào cơ thể người là chuyện hoàn toàn khác bởi các chuyên gia cần biết chính xác số mã gen, loại mã gen cần thiết tác động vào các tế bào cơ thể người để có thể bị "đánh lừa". Bởi vậy trong nhiều năm kể từ thành công của năm 1993, các nhà nghiên cứu vẫn tiến hành nhiều thí nghiệm mà chưa thể sản xuất Vaccine theo cách mới.

Bloomberg: Các hãng dược đang biến cơ thể người thành công xưởng sản xuất Vaccine chống dịch Covid-19-3

CEO Stephane Bancel của Moderna

Quay trở lại câu chuyện của Moderna, các chuyên gia trong ngành cảm thấy khá bức xúc khi hãng tuyên bố có những bước tiến đột phá trong thử nghiệm Vaccine vào ngày 18/5 bởi họ không công bố chi tiết, qua đó khó xác nhận tính hiệu quả thực tế của thí nghiệm. Dẫu vậy, cổ phiếu của Moderna vẫn tăng 20% trong ngày hôm đó.

Bên cạnh đó, việc virus SARS-CoV-2 tấn công vào nhiều phần của hệ thống hô hấp cơ thể người nên nhiều khả năng Vaccine được phát triển sẽ chỉ chống được phần nào mà không thể miễn dịch mãi mãi với dịch Covid-19. Điều này xảy ra với cả Vaccine phát triển theo công nghệ cũ hoặc theo kỹ thuật mã gen mới. Do đó người dùng có lẽ sẽ phải tiêm lại định kỳ Vaccine khi liều cũ mất dần tác dụng theo thời gian.

Chính phủ Mỹ đã ký hợp đồng mua 100 triệu liều Vaccine của Moderna với giá 1,5 tỷ USD. Đồng thời chính quyền Washington cũng chi tới 1,95 tỷ USD mua 100 triệu liều Vaccine từ hãng Pfizer.

Dù khá tin tưởng vào thành quả Vaccine phát triển theo kỹ thuật mới dựa trên các kết quả thử nghiệm giai đoạn 1, CEO Stephane Bancel của Moderna cho biết họ vẫn chưa thể chắc chắn ngay cho đến khi kết quả thử nghiệm giai đoạn 3 kết thúc vào cuối mùa thu năm nay.

Bình luận

Bình luận không được quá 60 từ, không chứa nội dung nhạy cảm tục tĩu

Có thể bạn quan tâm